Bir eyaletler birliği olan Hindistan, Parlamenter Hükümet sistemi ile Bağımsız, Laik ve Demokratik bir Cumhuriyettir. Hindistan politikası 26 Kasım 1949’da Kurucu Meclisçe kabul edilen ve 26 Kasım 1950’de uygulamaya konan Anayasa kuralları dahilinde belirlenir.
Cumhurbaşkanı, Birlik Yönetiminin anayasal başkanıdır. Gerçek yönetim gücü ise Başbakan başkanlığındaki Bakanlar Konseyi’ndedir. Anayasanın 74 (1) maddesi Cumhurbaşkanı’na yardım etmek ve tavsiyelerde bulunmak üzere bir Bakanlar Konseyi bulunmasını ve Cumhurbaşkanı’nın çalışmalarında bu konseyin tavsiyelerine göre hareket etmesi gerektiğini öngörür. Bakanlar Konseyinin tümü Lok Sabha’ya (Halk Meclisi) karşı sorumludur.
Eyaletlerde yönetimin başı, Cumhurbaşkanının temsilcisi olarak Validir. Ancak gerçek yönetim gücü Bakanlar Konseyine başkanlık eden Başbakan’dadır. Bir eyaletin Bakanlar Konseyi tümüyle eyaletin seçilmiş yasal meclisine karşı sorumludur.
Yasal gücün Parlamento ve Eyalet Meclisleri arasındaki paylaşımını Anayasa belirler. Anayasayı değiştirme yetkisi de Parlamentodadır. Birlik Yönetimi, Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Cumhurbaşkanı’na yardım edip tavsiyelerde bulunmak üzere Başbakan başkanlığındaki Bakanlar Konseyinden oluşur.

YUKARI

Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Bakanlar Konseyi

Rajya Sabha

Lok Sabha

Cumhurbaşkanı Seçim Heyeti üyeleri tarafından seçilir ve bu heyet her oya uygun ağırlığın verildiği eyaletlerin Parlamento ve Yasal Meclis üyelerinden seçilerek oluşturulur. Görev süresi beş yıldır.
Diğer yetkileri yanında, Cumhurbaşkanı ülkenin tamamı ya da bir bölümünde güvenliğin savaş, dış saldırı ya da silahlı ayaklanma yoluyla tehdit edildiğini düşünürse seferberlik ilan edebilir. Bir eyaletteki anayasal sistemde aksama olduğunda o eyaletin hükümetine ait görevlerin tümünü ya da bir kısmını alabilir.

Cumhurbaşkanı yardımcısı nisbi temsil sistemine göre her iki meclis üyelerince oluşan bir heyet tarafından seçilir. Görev süresi beş yıldır.

Bakanlar Konseyi, Başbakan,Kabine Bakanları, Devlet Bakanları ve Bakan Yardımcılarından oluşur. Başbakan, Bakanlar Konseyinin idari konulardaki tüm kararlarını ve yasal tekliflerini Cumhurbaşkanı’na iletir. Genelde, her bölümün Hindistan Hükümetine bağlı, bakanları politika ve genel yönetim konularında aydınlatan sekreter görevinde bir memuru vardır. Kabine Sekreterliği en üst derecede kararların koordinesi gibi önemli bir rolü vardır ve Başbakan emrinde hareket eder.
Birliğin yasal kolu olun Parlamento Cumhurbaşkanı, Rajya Sabha ve Lok Sabha’dan oluşur. Tüm yasal düzenlemeler her iki meclisin de onayını gerektirir. Ancak bütçe konularında Lok Sabha daha yetkilidir.

Rajya Sabha 245 üyeden oluşur. Bunların 233’ü eyaleti ve birlik bölgelerini temsil eder; 12 üye de Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Rajya Sabha seçimleri dolaylıdır; üyeler ilgili eyaletlerin Yasal Meclislerinin seçilmiş üyelerince seçilir. Rajya Sabha iptal edilemez, her iki yılda bir üyelerinin üçte biri emekli olur.

Lok Sabha genel seçim yoluyla belirlenen halk temsilcilerinden oluşur. Şu anda Lok Sabha ikisi Cumhurbaşkanı tarafından Anglo-Hint toplumunu temsil etmesi amacıyla atanan toplam 545 üyeden oluşmaktadır. Olağanüstü haller olmadığı sürece Lok Sabha’nın görev süresi 5 yıldır.

Eyaletlerdeki hükümet sistemi Birlik hükümetine çok benzer. Ülkede 25 eyalet ve 7 birlik bölgesi bulunmaktadır.
Birlik Bölgeleri Cumhurbaşkanı tarafından atamış olduğu bir İdari Amir aracılığıyla yönetilir. 1 Şubat 1992 kadar, Delhi Birlik Bölgesi Cumhurbaşkanı’nın atadığı bir İdari Amir başkanlığında merkezi hükümet tarafından yönetilmekte idi. Parlamento’da yapılan bir değişiklikle Delhi Birlik Bölgesi’nin ismi 1 Şubat 1992’den itibaren Delhi Milli Merkez Bölgesi olarak değiştirilmiştir. Milli Merkez Bölgesi Yasama Meclisi genel seçimleri 1 Kasım 1993’te yapılmıştır.

Politik partiler Milli Parti ya da Eyalet Partisi olarak sınıflandırılırlar. Kongre, Bharatiya Janata Partisi, Janata Dal, Hindistan Komünist Partisi ve Hindistan (Marksist) Komünist Partisi ülkenin önde gelen milli partileridir. Önemli eyalet partileri ise şunlardır: Andhra Pradesh’te Telugu Desam, Assam’da Asom Gana Parishad, Bihar’da Jharkhand Mukti Morcha, Goa’da Maharashtrwad Gomantak Partisi, Jammu ve Keşmir’de National Conference, Kerala’da Muslim League, Maharashtra’da Shiv Sena, Pencab’da Akali Dal, Tamil Nadu’da All-India Anna Dravida Munnetra Kazhagam ve Dravida Munnetra Kazhagam, Uttar Pradesh’de Bahujan Samaj Party ve Samajwadi Partisi, West Bengal’de All-India Forward Block.
Bugüne kadar 11 Lok Sabha oluşturulmuştur. Kısa ömürlü 6. ve 7. Lok Sabha’lar dışında ülkeyi hep Kongre Partisi yönetmiştir. Altıncı Lok Sabha iki yıl dört ay, dokuzuncu Lok Sabha ise bir yıl iki ay görevde kalmıştır

Yargıtay ülkedeki en üst mahkemedir. Yüksek Mahkeme eyaletlerdeki en yetkili yargı idaresidir. Her eyalet ayrıca yargı bölgelerine ayrılmıştır ve buralara bölge yargıçları atanmıştır. Bölge yargıçlarının altında, sivil yargı mahkemeleri vardır. Aynı şekilde ceza mahkemeleri de sulh baş hakimi ile birinci ve ikinci dereceden sulh hakimlerinden oluşur.

Yargıtay
Yargıtay en üst yetkiyle temyiz hakkına sahip bir mahkemedir. Birlik ve eyaletler içindeki tüm anlaşmazlıkların çözümünde etkili kendisine has yetkileri vardır. Anayasa temel hakların sağlanması konusunda Yargıtay’a olağanüstü yetkiler vermiştir.

Hint Yargıtayı
Hint yargıtayı baş yargıç ve Cumhurbaşkanı tarafından atanan en fazla 25 yargıçtan oluşur. Yargıçlar 65 yaşına kadar görevde kalırlar.

Yüksek Mahkemeler
Ülkede 18 yüksek mahkeme vardır. Üç tanesi birden fazla eyaleti kapsar. Bombay Yüksek Mahkemesi Maharashtra, Goa, Dadra ve Nagar Haveli, Daman ve Diu eyaletlerini; daha önce Assam Yüksek Mahkemesi diye bilinen Guwahati Yüksek Mahkemesi, Assam, Manipur, Meghalaya, Nagaland, Tripura, Mizoram and Arunachal Pradesh eyaletlerini; Punjab ve Haryana Yüksek Mahkemesi ise Pencab, Haryana and Chandigarh eyaletlerini kapsar.
Birlik Bölgeleri arasında sadece Delhi’nin kendisine has bir Yüksek Mahkemesi vardır. Diğer altı Birlik Bölgesi çeşitli eyalet Yüksek Mahkemelerince idare edilir.
Bir Yüksek Mahkeme yargıcı Adalet Bakanı ve eyalet Valisine danışmak suretiyle Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Her yüksek mahkeme kendi kapsamına giren tüm mahkemeler üzerinde yetki sahibidir. Yüksek Mahkeme hakimleri 62 yaşında emekli olurlar. Bir Yüksek Mahkeme tarafından verilen kararlar Birlik ve Eyalet Yasama Mercilerince değiştirilebilir.

Lok Adalat
Lok Adalat’lar uzlaştırıcı yöntemlerle anlaşmazlıkların çözümü için çalışan gönüllü kuruluşlardır.

Birlik ve Eyaletler Arasındaki Yasal İlişkiler
Anayasaya göre, parlamento bir bölgenin tümü ya da bir kısmı için yasa yapma hakkı vardır. Eyalet Yasama Kurumları eyaletler için kanun yaparlar. Parlamento “Birlik Listesi” adı verilen 1. Listedeki konularda yasama üzerine özel haklara sahiptir. Bu konuların başlıcaları, savunma, dış ilişkiler, kur, gelir vergisi, gümrük vergisi, demiryolları, deniz taşımacılığı, posta ve telgraftır. Eyalet Yasama Kurumları ise “Eyalet Listesi” adı verilen 2. Listedeki konularda özel yasama haklarına sahiptir. Bu listedeki başlıca konular kamu düzeni, polis, kamu sağlığı, iletişim, tarım, piyangolar, refah ve eğlence vergileri, satış vergisi ve şehre giriş vergisidir. Hem Parlamento hem de Eyalet Yasama Kurumları “Birleşik Liste” adı verilen 3. Listedeki konularda özel yasama haklarına sahibtir. Bu listedeki başlıca konular, elektrik, gazeteler, ceza hukuku, evlilik ve boşanma, pul vergileri, sendikalar, fiyat kontrolleridir.