GİRİŞ
20. yüzyılın ilk yarısı Hint bilim dünyasında bir Rönesansa tanıklık etti. Hint hükümetinin bilim ve teknolojinin kullanımı yoluyla ülkede sosyo-ekonomik bir kalkınma sağlama konusundaki kararlılığı 40 yıl gibi kısa bir sürede gözle görülür başarılarla sonuçlandı. 
Bağımsızlığın ilan edilmesinden sonra, ülke genelindeki bilim ve teknoloji altyapısı hızla genişledi. Hindistan'ın nükleer, uzay, elektronik, savunma araştırma ve geliştirme gibi yüksek teknoloji alanlarındaki yeterlilik ve başarılarında önemli gelişmeler oldu. Hükümet bilim ve teknolojiyi ülkenin sosyo-ekonomik kalkınmasının vazgeçilmez bir unsuru haline getirmeye kararlıdır.

BILIM VE TEKNOLOJI BAŞARILARI
· Ar-Ge giderlerinin büyük bir bölümü tarımı, ormancılık, balıkçılık ve sınai kalkınmayı teşvik amaçlarına yönelik kullanıldı.
· Yüksek öğrenim gören kişilerin dağılımı şöyledir: %18.2 doktora sahibi, %31.0 yüksek lisans, %30.4 lisans, %10.1 yüksek okul ve %10.3 diğer eğitim kurumları.
· Yerli tasarım olan Kutupsal Uydu Fırlatma Roketi (PSLV-D3) 1996 Mart'ında Sriharikota'dan fırlatıldı ve şu anda geliştirilmeye devam etmektedir.
· Yerli tasarım ve yapım olan iletişim uydusu INSAT-2C ve uzaktan kumanda edilen IRS-1C uyduları 1995 Aralık ayında fırlatıldı ve 1996 yılında başarıyla kullanıma geçtiler.
· BARC (Bhabha Atom Araştırmaları Merkezi) tarafından nükleer enerji programının gelecekteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla oksit, karbit ve nitrür yakıtları üzerine yapılan araştırma ve geliştirme çalışmaları, MOX (karışık oksit) yakıt grubu için yeni bir üretim çizgisi yakaladı. Bu başarılarla Hindistan bu yeterliliğe sahip birkaç ileri ülke arasına girdi.
· Atmosfer bilimleri, meteoroloji, biyoloji, okyanus bilimi,yerbilimi vb. konular üzerinde bilimsel araştırma çalışmaları yapmak üzere gerçekleştirilen 13. Bilimsel Antarktika gezisi tamamlandı.
· Hafif Savaş Uçağı (LCA) prototipi başarıyla üretildi.
· Arjun Ana Savaş Tankı (MBT) ordu tarafından kabul edildi.
· Kullanıcı konfigürasyonunda maksimum ve minimum menzil kapasitelerini ölçmek amacıyla PRITHVI yer füzesi geliştirildi.
· Hint araştırmaları Methyldopa, Paresetamol, Ibupropfen, Aspirin, Ampisillin vb. gibi çok sayıda ürünlerin maliyet etkili üretimleri konusunda sonuçlara ulaştı. Bu sahalarda işlem gelişimi, bu ürünlerin birçoğunun ABD ve Almanya gibi gelişmiş ülkelerde bile pazar bulmasıyla uluslararası sahada rekabet sağladı.
· Önemli hastalıklara karşı direnme gücü ve yüksek verimi bir arada sağlayan çok sayıda mahsul çeşidi geliştirildi.

BİLİM VE TEKNOLOJİ SAHALARI

Atom Enerjisi
Hindistan'ın nükleer enerji programındaki temel hedefi nükleer enerjinin güç üretimi, tarım, tıp, endüstri, araştırma ve diğer sahalardaki uygulamalar gibi barışçıl amaçlar için kullanılması ve geliştirilmesidir.
Bugün Hindistan, kaynak maddelerinin üretimi dahil olmak üzere nükleer teknolojide en ileri ülkeler arasında kabul edilmektedir. Ülke kendisine yeterli durumdadır ve keşif ve kazıdan enerji üretimi ve atık idaresine kadar tüm nükleer safhalarda tecrübe sahibidir.
Enerji ihtiyacının karşılanmasında atom enerjisinin önemli rolünü göz önüne alarak Hindistan 2000 yılına kadar 10,000 megavatlık kurulu enerji üretim kapasitesine ulaşmak üzere bir program başlatmıştır. Ülkenin çeşitli bölgelerinde faaliyet gösteren toplam 1,400 megavat üretim kapasiteli sekiz enerji reaktörü vardır. Mevcut nükleer enerji üretim kapasitesini 3,110 megavata çıkaracak her biri 235 megavatlık yedi adet reaktör de inşa aşamasındadır ve 4 adet yeni reaktör daha planlanmaktadır. 500 megavatlık bir reaktörün tasarımı tamamlanmış olup 6'sı hemen, 6'sı daha sonra kurulacaktır.

Uzay
Hint uzay programı ülke kalkınmasında operasyonel sistemler kurma yolunda önemli adımlar atmıştır. Uzay Dairesi'ne bağlı Hint Uzat Araştırmaları Organizasyonu uydu iletişimi, kaynak araştırma ve idaresinde uzaktan kontrol, çevresel gözlem, meteoroloji hizmetleri gibi sahalarda araştırma ve geliştirme ile uzay sistemlerinin işletilmesinden sorumludur. Uzay Dairesi aynı zamanda uzay bilimi sahasında araştırmalar yürüten Fiziksel Araştırmalar Laboratuarı ve doğal kaynaklar araştırmalarında modern uzaktan takip teknikleri geliştiren ve çeşitli kuruluşlara işletim hizmetleri sunan Milli Uzaktan Takip Ajansı'nın çekirdek kurumudur. Kalkınmakta olan ülkeler arasında kendi uzaktan kontrollü uydusunu geliştiren tek ülke Hindistan'dır.

Elektronik
Elektronik Dairesi sosyo-ekonomik kalkınmada elektronik kullanımı ve geliştirilmesini teşvik görevini yürütmektedir. Elektronik sanayisinin dengeli büyümesini sağlamak amacıyla bir seri girişimde bulunulmuştur. Temel atılım, son teknolojinin uygulandığı bir ekonomi oluşturmanın yanı sıra, lisans politikasının düzenlemeden çok teşviğe dayalı olarak rasyonelleştirilmesi üzerine olmuştur. Mikro-elektronik, telematik, yüksek performanslı bilgisayar teknolojosi ve yazılımı konularında özellikle durulmak üzere sonuca dayalı Ar-Ge için çok yönlü bir yaklaşım geliştirilmiştir. 

Okyanus Bilimi
Hindistan, 2 milyon kilometrekareyi aşkın Özel Ekonomik Bölgesi ve 350 deniz miline ulaşan kıta sahanlığı ile 6,000 kilometreden fazla sahil uzunluğu ve 1,250 adaya sahiptir. Okyanus Gelişimi Dairesi yaşayan kaynakların optimum kullanımı, hidrokarbon ve mineraller gibi cansız kaynakların değerlendirilmesi ve okyanus enerjisi sağlanması gibi amaçlarla 1981 yılında kurulmuştur.
İki araştırma gemisi, ORV Sagar Kanya ve FROV Sagar Sampada, halen kaynak potansiyelini değerlendirmektedir
.
Biyoteknoloji
Kalkınmakta olan ülkeler arasında, biyoteknoloji uygulamalarının tarımsal ve endüstriyel üretimi artırmada sınırsız olanakları beraberinde getirdiğinin bilincinde olarak bir çok disiplinde faaliyetler yürütülmesinde ve insan ve hayvan hayatının geliştirilmesinde Hindistan önde gelen bir ülke olmuştur. Bu sahadaki araştırmaların çekirdeği 1982 yılında kurulan Milli Biyoteknoloji Heyetidir. Biyoteknoloji dairesi 1986 yılında kurulmuştur.


ÖNEMLİ AKADEMİK KURULUŞLAR
Bilimsel ve Endüstriyel Araştırmalar Konseyi (CSIR)
CSIR 1942 yılında kurulmuştur ve bugün bilimsel ve endüstriyel araştırma konusunda ana kuruluştur. 39 laboratuar, iki ortak endüstriyel araştırma kurumu ve yüzden fazla alt birim merkezlerinden oluşan bir ağa sahiptir. Konseyin araştırma programları ülkenin doğal kaynaklarının verimli kullanımını ve ekonomik kalkınma için yeni yöntemler ve ürünleri geliştirilmesi konularına yöneltilmiştir. Konsey şu anda hükümetin çizdiği teknoloji hedeflerinin yerine getirilmesinde önemli rol oynamaktadır. 
Hindistan Bilim Enstitüsü ve Hindistan Teknoloji Enstitüsü 
Bangalore'daki Hindistan Bilim Enstitüsü ve Bombay (Mumbai), Delhi, Guwahati, Kanpur, Kharagpur ve Madras (Chennai) şehirlerinde bulunan Hindistan Teknoloji Enstitüsü hükümet tarafından bilisel ve teknik eğitim ve araştırmada kaliteyi artırmak üzere hükümetçe kurulmuş ana eğitim kurumlarıdır.